Neydek
DÜNYA

Kuzey Kafkasya’da İslam’a yöneliş arttı

Milli Gazete'den Timuçin Mercanoğlu'nun Kafdağı Derneği Başkanı Av. Yusuf Taş ile yaptığı röpotajında 1991'de SSCB'nin dağılmasıyla Kuzey Kafkasya'daki sosyal, ekonomik ve dini yapıdaki gelişmelere dikkat çekiliyor.

Özellikle Kuzey Kafkasya’daki cumhuriyetlerde sivil toplum kuruluşu olarak aktif faaliyetler gerçekleştiren Kafdağı Derneği Başkanı Av. Yusuf Taş ile bölgeyi ve Türkiye’nin Kafkasya politikaları ile Rusya ilişkilerini konuştuk.

1991’de SSCB’nin dağılmasıyla Kuzey Kafkasya’daki dini ve sosyal yapının değiştiğine dikkat çeken Taş, içki tüketiminin azaldığını, namaz kılma oranının da bazı bölgelerde Türkiye’nin üstüne çıktığını söyledi.

Taş, “Kuzey Kafkasya Cumhuriyetlerinin birçoğunda kişi başına içki tüketimi neredeyse Türkiye ortalamasına yaklaşacak kadar düştü.  Namaz kılma oranları bazen Türkiye ortalamasını geçmektedir” dedi.

2008 yılından bu yana özellikle Kuzey Kafkasya’daki 7’si Rusya’ya bağlı, 2’si de bağımsız olan 9 cumhuriyette eğitim, yardım ve kültürel projeler gerçekleştiren Kafdağı Derneği, son zamanlarda bölgenin kalkınması için yatırım çekme noktasında da Türkiye ile bir köprü vazifesi görüyor. Kendisi avukat olan dernek başkanı Yusuf Taş, aynı zamanda Çerkes asıllı olması, bölgeye daha fazla vakit ayırmasına da neden olmuş.

  • İlk olarak Kafdağı Derneği Kafkasya’da ne yapar?

2008 den şu ana kadar Kurban ve İftar programları ile birlikte Yerel dini idarelerle birlikte Temel dini bilgiler kursları düzenledik. Ayrıca yetimhanelere yönelik yardım çalışmalarımız var. Türkiye’ye öğrenci gelmesi için ve de eğitim alanında karşılıklı işbirliğinin artması için çalışıyoruz. Bundan sonra da imkanlarımız genişlerde hem kültürel işbirliğimizi hem de çalışma alanımızı genişletmek istiyoruz.

BÖLGEDE İSLAM’A YÖNELİŞ ARTTI

  • SSCB sonrası Kafkasya’da dini ve sosyal yapıda nasıl değişiklikler yaşandı?

Önce devlet otoritesinin kaybolmasından dolayı hızlı bir ahlaki ve sosyal çözülme yaşandı. Bununla birlikte bütün Müslüman bölgelerde İslam’a bir yöneliş başladı. Devletin otoritesinin yenide tesisi ve Kafkasya halklarının güçlü bir kültür yapısının olmasından dolayı sosyal ve ahlaki çözülme toparlandı. Dini arayışlar ise tam da dünya konjonktürüne uygun bir şekilde önce selefi vehabi akımların istilasına uğradı. Birçok acılar çekildi. Bu arada Türkiye’den anavatanlarına dini anlatmak için bizim gibi gidenler de oldu. Birçok badireden sonra bu gün ise geldiğimiz nokta Kuzey Kafkasya Cumhuriyetlerinin birçoğunda kişi başına içki tüketimi neredeyse Türkiye ortalamasına yaklaşacak kadar düşmüş olmasıdır. Namaz kılma oranları bazen Türkiye ortalamasını geçmektedir. Yani 90’lar ve 2000’lerdeki sürekli içki içen dinden bihaber yaşayan insan topluluğu görüntüsü Kuzey Kafkasya Cumhuriyetlerinde azalmıştır. Bilgi düzeyi halen istenilen seviyede değildir fakat birçok bölgede insanlar kendi kültürlerini de koruyarak İslam’ı öğrenme ve yaşama gayretindedirler.

KAFKASYA HALKLARI HALİFEYE BAĞLIYDI

  • Kafkasya’da Osmanlı ve Türklükten gelen bağlar bugün devam ediyor mu?

Türkiye’de şöyle bir yanılgı var. Buralar eskiden Osmanlı toprağı idi. Ruslar işgal etti ve bağlarımız koptu. Doğrusu Osmanlı İmparatorluğunun Kırım’a yakın bir şehir olan Anapa’daki kalesi dışında Kuzey Kafkasya’da bir askeri ve siyasi varlığı olmamıştır. Bu bölge yüzyıllarca özgür ve küçük yerleşim bölgeleri olarak yaşamışlardır. Kuzey Kafkasya’nın Türklükle bağlantısı yüzyıllar önce Kafkasya’ya gelerek buraya yerleşen Karaçay Balkar ve Kumuklar gibi Türk halklarıdır. Rusya ile savaşlar sırasında Osmanlı, din adamları ve tüccarlar vasıtasıyla psikolojik destek vererek halkın Rusya’ya savaşını desteklemiştir. Kuzey Kafkasya halkları Osmanlı padişahının halife olmasından dolayı halifeye bağlılıkların iletmişler ve halifenin yardımını beklemişlerdir.

KAFKASYA ÜZERİNDEN İŞBİRLİĞİ FAYDA SAĞLAR

  • Türkiye ile Rusya Kafkasya’da hangi stratejide buluşabilir ve işbirliği yapabilir?

Türkiye Cumhuriyeti devleti Rusya Federasyonu ile hukuki zeminlerini oluşturarak Türkiye’de yaşayan milyonlarca Kuzey Kafkasyalının anavatanları ile ekonomik ve kültürel olarak ilişkiler kurmasını sağlayabilir ve dolayısıyla Türkiye ile Rusya arasında kalıcı ve güçlü ekonomik ve sosyal bağlar oluşturabilir.

  • Kafkasya’da en çok neye ihtiyaç var?

Öncelikle nüfusa, sonrasında da sermayeye, organizasyon ve teknoloji bilgisiyle yatırıma ihtiyacı var.


KUZEY KAFKASYA’DAKİ 9 CUMHURİYET

Kuzey Kafkasya’da dokuz cumhuriyet bulunuyor. Bunlardan Abazya ve Güney Osetya Gürcistan’dan ayrılıp bağımsızlığını ilan etmişti. Diğer 7 cumhuriyet ise Rusya’ya bağlı. Bunlar; Adıgey, Karaçay Çerkes, Kabardey Balkarya, Kuzey Osetya, İnguşetya, Çeçenistan ve Dağıstan.


 

TÜRKİYE YENİ BİR POLİTİKA BELİRLEMELİ

  • Türkiye Kafkasya politikasını nasıl belirlemeli?

Türkiye Cumhuriyetinde Kafkasya politikası denilince aslında akla sadece Güney Kafkasya yani Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan politikaları geliyor. Bu durumdan da anlaşılacağı üzere Türkiye Cumhuriyeti’nin herhangi bir Kuzey Kafkasya politikası bulunmamaktadır. Bunun Kuzey Kafkasya’nın Rusya Federasyonu içerisinde olmasından ve Çeçenistan savaşının Rusya lehine sonuçlanmasından kaynaklanan çeşitli sebepleri bulunmakla birlikte en önemli sebep Türkiye Cumhuriyeti’nin içine kapanık bir yapısının olmasıdır. Türkiye’de milyonlarca Kuzey Kafkasya asıllı insan olmasına ve onların da bir şekilde anavatanları ile bağı olmasına rağmen Türkiye bu bölgedeki insanlarla ilgilenmemeyi bir dönem dış politika haline getirmiştir. Yeni dönemde bu politika birçok bölgede değişmekle birlikte maalesef henüz Kuzey Kafkasya’da gözle görülür bir değişiklik olmamıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, ülkesinde yaşayan ve Çerkes ismiyle bilinen milyonlarca Kuzey Kafkasyalının olduğunun bilincine vararak onların dillerini, kültürlerini korumasını ve dolayısıyla da anavatanları ile bağlarının devam etmesini sağlayacak şekilde Kuzey Kafkasya politikasını belirlemelidir.

Kaynak: Milli Gazete/Timuçin Mercanoğlu

 

Times of Turkey

Times of Turkey

Yorum Ekle

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 Neydek